Durf jij de baan in jezelf te laten sterven?

Mensen houden vast aan hun baan totdat ze er bij wijze van spreken dood bij neervallen! Waarom wordt het gesprek of het niet beter is de wegen te scheiden pas gevoerd als het té laat is? Wat maakt het nou zo lastig om daar eerder mee te beginnen? Wat maakt dat we niet oprecht durven aangeven wat we zien, voelen of over waar wij zijn als mens of organisatie.

Dingen doen die je niet leuk vindt hóórt erbij

Als ik mijn loopbaan kandidaten, reeds ontslagen of onder zware druk, vraag waarom zij niet eerder op zoek gingen naar een andere uitdaging, krijg ik vaak het antwoord “Je moet in je werk nou eenmaal dingen doen die je niet leuk vindt of niet zo goed bij je passen”. Helemaal waar. Het leven, het werk is ondanks de vele “happiness predikers” niet alleen maar leuk. Toch is het antwoord dat ik krijg niet het echte antwoord op mijn vraag. Doorvragen leert dat zij meestal al tijden delen van zichzelf voor onbepaalde tijd hebben geparkeerd. Het doel? Het tegen wil en dank behouden van hun baan, uit angst voor verlies. Verlies van…..en dan volgt een heel rijtje, waaronder inkomen, status, macht.

Sterven in je baan

Ik merk dat mensen vaak vechten voor hun baan alsof hun leven ervan afhangt. Zij gaan door totdat het vuur, de passie is gedoofd. Wanneer ze gebutst, beschadigd, of uitgeblust bij ons om begeleiding vragen, is er vaak niet veel meer van hen over dan een kleurloze, bange functionaris. Gestorven in hun baan, zijn zij in veel gevallen slechts nog een schim van wie zij daadwerkelijk zijn. Als voorvechter van en begeleider bij talentontwikkeling pink ik dan maar weer een traantje weg. Het is inmiddels al meer 17 jaar geleden dat ik het onderwerp “in, door- en doorstroom” aansneed. Ervoor pleitte dat de communicatie met medewerkers zowel aan de voor- als achterdeur zorgvuldig werd gevoerd. In mijn beleving kan dat alleen als het gesprek over doorstroom naar een plek buiten de organisatie op tijd, oprecht en op een volwassen manier wordt gestart. In al die tijd lijkt er, uitzonderingen daar gelaten, niet veel te zijn veranderd. Nog bijna altijd wordt te lang gewacht en mondt een scheiden van de wegen uit in boosheid en verdriet. Luguber genoeg, een enkele keer letterlijk in de dood.

Baan je looppad

Een van de eerste vragen bij het banen van een nieuw looppad is: “Hoe lang is het geleden dat je merkte je dat jij en je werkgever uit elkaar groeiden?” Naar mijn mening is dat namelijk een fact of life. Banen of dienstverbanden voor het leven bestaan niet meer. Ik zie loopbanen meer als persoonlijke ontwikkeltrajecten waarin we ons eigen pad moeten vormgeven. Voor korte of langere tijd kunnen jij en je werkgever in volle tevredenheid samen op lopen. De ontwikkeling loopt dan min of meer parallel. Let op! Er komt een moment dat de paden uit elkaar beginnen te bewegen.

Als de verveling toeslaat, laat je verassen

Geef toe, al is het maar aan jezelf, dat je toe bent aan iets anders. Hoe raar het misschien klinkt, óók als je zelfstandig ondernemer bent. Laat geen delen van jezelf een zachte dood sterven omdat je koste wat het kost de ingeslagen weg wilt volhouden. Als jouw talenten niet langer worden gewaardeerd of passen bij de functie of ontwikkeling die de organisatie doormaakt, is het tijd om opnieuw te ijken. Gewoon omdat je het waard bent én omdat beweging, groeien en leven onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Persoonlijk risico

Kiezen voor je eigen pad betekent het nemen van een persoonlijk risico. Het inslaan van een nieuwe weg is een uitdaging en levert altijd vraagtekens op. Misschien zelfs onzekerheid of een gevoel van onrust, maar weet je, dat hoort bij groeien. Denk even terug aan het gevoel van trots, geluk of plezier dat je ervaarde op de momenten waarop je een persoonlijk risico nam en het lúkte.

Welk zetje heb jij nodig?

Jouw kennis en ervaring zijn uniek en deze neem je hoe dan ook mee. Ze zijn het fundament waarop je verder kunt groeien. Als je daarop durft te vertrouwen kun je met een gerust hart de baan in jezelf laten sterven. Wil je onderzoeken hoe je nieuw leven in je loopbaan blaast? Neem contact op of stuur een berichtje.

Astrid van Tongeren

UrbanKnowmads

 

Waar wil is, is een weg

De wereld verandert  razendsnel de komende periode. Sociaal en technisch. We worden almaar ouder, waardoor onze samenleving in rap tempo vergrijst. De technologische ontwikkelingen hebben een enorme impact op de sociale structuren. Werk en leefomgeving zullen drastisch veranderen.  Banen verdwijnen, organisaties worden kleiner en zullen alleen nog bestaan uit een kleine kern, met daaromheen een grote schil van flexibele werknemers. Vaste contracten worden schaarser dan ooit. De overheid trekt zich terug, waardoor het sociale vangnet zal veranderen.  Daarnaast zien we dat de jacht op geld en meer is beter een aanslag doet op onze leefomgeving. Natuur verdwijnt of wordt kapotgemaakt om aan onze ongebreidelde hebzucht te voldoen.

Mensen: Betekenisgevende wezens of moordmachines?
Technologie en kennis hebben ons in staat gesteld om meer en sneller te produceren. Mooie ontwikkelingen die ons in staat stellen om de vele mondjes op aarde te voeden en in hun behoeften te voorzien. Toch mogen we onze ogen niet sluiten voor de keerzijde daarvan. Met onze productieprocessen, hebben we grote delen van onze aarde vervuild, afgegraven en ontbost, zeeën leeggevist. Inmiddels is de inkomensongelijkheid groter dan ooit, waardoor welvaart ons welzijn bedreigt.  Stephen Hawking schreef  in een artikel voor de Guardian:  “We kunnen niet doorgaan met het negeren van ongelijkheid, omdat we de middelen hebben om onze aarde te verwoesten maar niet om haar te verlaten.” Verblind door onze hebzucht en onze behoefte aan geld, vernietigen we stevige bodem onder onze voeten. Lijken wij onderhand misschien wel meer op moordmachines dan op de betekenis gevende wezens die wij in essentie zijn. Het wordt tijd dat wij verantwoordelijkheid gaan nemen voor wat wij in het industriële tijdperk hebben aangericht. Simpelweg omdat wij geld niet kunnen eten en omdat onze aarde, met alles dat daarop leeft, groeit en bloeit, meer is dan een verzameling productie- en hulpbronnen.

Welvaart bedreigt ons welzijn
Het lijkt erop dat de ontwikkelingen van de laatste jaren ons een zetje in de goede richting geven. Volgens Jan Rotmans, professor transitiekunde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, kantelt onze samenleving en zijn we niet langer in een tijdperk van verandering maar is het tijdperk veranderd. Bestaande structuren, ontstaan in het industriële tijdperk, zijn aan het eind van hun latijn; ze draaien vast en functioneren niet meer. Het leven blijkt niet langer maakbaar, beheersbaar en voorspelbaar.  Welvaartsgroei lijkt voor velen van ons niet langer mogelijk, zolang werk en inkomen aan elkaar worden gekoppeld. Robots en computers maken veel werk overbodig. De voorspellingen zijn dat de komende decennia, 3 miljoen banen zullen verdwijnen in Nederland. Dit zijn met name banen die eenvoudiger door computers of robots kunnen worden uitgevoerd. Banen die nu door middelbaar opgeleiden worden uitgevoerd, maar de verwachting is dat over niet al te lange tijd zelfs het werk van rechters, chirurgen, door computers en robots kan en zal worden uitgevoerd. Onlangs voorspelde de CEO van het Chinese postorder bedrijf Alibaba dat wij binnen 10 jaar bedrijven zullen zien die worden geleid door een robot. Hoog tijd om actie te gaan ondernemen, want zoals onderzoek aan de Universiteit van Michigan uitwees, worden  mensen die geen rol van betekenis kunnen spelen  een gevaar voor zichzelf en hun omgeving. Bloedwaardes, cholesterol gehaltes en gewicht nemen toe, ze worden ongelukkig en ongezond. Willen wij onze wereld leefbaar houden, dan is het sleutelen aan systemen die niet goed meer werken onverstandig. Het introduceren van basis inkomen lijkt inmiddels een beter en betaalbaar alternatief. Er ontstaat daarmee ruimte om werk dat nu niet wordt betaald, maar wel belangrijk is te gaan aanpakken. Vanuit dat perspectief is er genoeg te doen.

Meer ≠ beter
Als we toch bezig zijn om Nederland te kantelen, dan is het ook tijd om eens anders te gaan kijken naar de manier waarop wij kosten, winst en verlies definiëren.  Op dit moment streven bedrijven onder druk van hun aandeelhouden naar aanhoudende groei en winstmaximalisatie. Digitalisering,  robotisering  en het uitwijken naar lage lonen landen lijken nog steeds een oplossing. Het opzettelijk verkorten van de levensduur van technische apparaten om de vraagkant peil te houden en het consumentisme aan te jagen zijn middelen om het oude industriële paradigma van meer is beter in stand te houden.  Om dit te kantelen zouden bedrijven en instellingen in mijn optiek in hun jaarcijfers verantwoording moeten afleggen voor de impact die hun productiewijzen op ecosystemen en gezondheid heeft. Dat zouden kunnen door de kosten van gezondheids- en milieuschade die zij aanrichtingen worden meegenomen in hun winst- en verliesrekening. Alle kosten die nu onzichtbaar op de belastingbetaler worden afgewend worden daarmee zichtbaar gemaakt. Bedrijven zullen deze kosten doorberekenen in hun prijzen waardoor ook consumenten in beeld krijgen wat bijvoorbeeld een stukje vlees afkomstig uit de bio-industrie écht kost. Mijn verwachting is dat dan het bewustzijn groeit en de roep om schonere, duurzamere innovaties nog groter zal worden.

Less is more?
Ja, ja zul je beursgenoteerde bedrijven en aandeelhouders horen zeggen. Wat is dan nog het rendement op mijn investering in het bedrijfsleven. Leuk al die schonere, duurzame oplossingen en de idee dat “minder, meer is”, maar wat levert dat op. Op de beurs, in het bedrijfsleven regeert de korte termijn. Snelheid is geboden, de wereldmarkt is inmiddels zo grillig en onvoorspelbaar geworden dat investeringen snel moeten kunnen worden terugverdiend. Innovaties zijn nieuw en moeten hun waarde op de lange termijn bewijzen. Slechts een op de tien innovaties blijkt achteraf rendabel. De druk op bedrijfsresultaten is door alle wetgeving, rondom arbeid en milieu inmiddels zo hoog geworden dat wij niet anders kunnen dan slechts te investeren in systemen en middelen die de afhankelijkheid van onvoorspelbare factoren zoals arbeid en milieu zo veel mogelijk verlagen.  Wanneer er geld en middelen moeten worden vrijgemaakt om ook arbeid en milieu in ogenschouw te nemen wordt het onbetaalbaar om snel in de behoeften aan goederen en diensten te voorzien.

Nieuwe wegen
Mijn conclusie is dat wij ons inderdaad op de rand van een nieuw tijdperk bevinden. Het industriële tijdperk heeft ons veel opgeleverd, maar ook ingewikkelde vraagstukken nagelaten. Dilemma’s die schreeuwen om gedurfd denken en een frisse aanpak. Dat vraagt om een andere bril, een andere manier van kijken. In het industriële tijdperk zijn het geheel, de vorm, het patroon de idee naar de achtergrond geschoven.  Willen we oplossingen vinden voor de vraagstukken van nu dan zullen we moeten kijken waar technologie en mens elkaar aanvullen, waarde kunnen toevoegen in plaats van onttrekken, in het belang van onszelf en onze aarde. Leven en mechanisatie sluiten elkaar niet uit. Onze problemen en uitdagingen van vandaag zijn het gevolg van onze handelingen uit het verleden. Dat daagt uit om nieuwe wegen te bewandelen, want waar een wil is, is een weg.

Elise Hornstra – young knowmad – 15 jaar
Young@urbanknowmads.nl

ZO WERKT MARGOTISING

Ze is en blijft een bijzondere verschijning, Margot, oprichtster en eigenaresse van Het Ciderhuis. Mijn eerste ontmoeting met haar was 8 jaar geleden, het was haar eerste werkdag bij haar toenmalige  werkgever. Haar collega’s volgden een leiderschapsprogramma en zij haakte voor het eerst aan. Ze was de enige vrouw in dit team. Net terug uit Engeland, waar ze haar geluk als kunstschilder had beproefd. Niet bepaald het type dat je in een professionele en strak georganiseerd organisatie zou verwachten. Nu houd ik wel van “bijzondere” benoemingen, zeker omdat veel functies over het algemeen geen rocket science betreffen. Een frisse wind en andere visie op leiderschap, management en organisatie is in mijn beleving vaak een welkome aanvulling op de zelfopgelegde serieusheid. Maar toch, er was iets dat mij bezighield. Ze was anders, viel uit de toon en ik vroeg mij af of ik haar zou hebben aangenomen.

Over boeien en wat boeit

Het klikte tussen ons en naarmate ik haar beter leerde kennen werd het mij steeds duidelijker. Margot past niet in een keurslijf, waarin ze zich bezig moet houden met haar positie (macht/ego), geld en politiek. Allemaal zaken die haar in de basis niet interesseren. Ze heeft ruimte nodig om te creëren en bovenal te LEVEN. Margot wil écht, geen gepolijste buitenkant. Geen schil, een baan, die maakt dat er niets overblijft, als je die eraf haalt. Ze wil zichzélf kunnen zijn, geen beoordelingen van buitenaf die bepalen of je je bonus verdient, of je goed genoeg bent of niet. Alleen dát doen dat van binnenuit stróómt. Gewóón omdat zij er zin in heeft, dat ze daar anderen een plezier mee doet is dan mooi meegenomen.

“Ik heb geen businessplan, nou ja alleen voor de bank dan. Hoe ik dan toch in nog geen 5 jaar een florerend bedrijf heb opgebouwd? Gewoon, doen wat je hart je ingeeft. Iedereen verklaarde me voor gek, 5 jaar geleden. Cider? Nederland aan de Cider krijgen, ik geef het je te doen. Dat lukt nóóit!” Ze lacht. “Juist dat heeft me gesterkt om het juist wél te doen. Voeding, trénds horen bij mij. Toen ik tegen een importeur van bijzondere Ciders aanliep, was ik óm. Hoefde geen moment meer na te denken. Het voelde goed, het klopte. Ik dacht dit ga ik doen. Tweeëndertig jaar lang had ik me aangepast aan wat ik dacht dat anderen van mij verwachtten. Al twee keer eerder had ik geprobeerd het roer om te gooien, dat mislukte. In de eerste plaats omdat het heel lastig is, opgebouwde (verwachtings)patronen achter je te laten, in de tweede omdat ik het had bedácht.”

Uit mijn hoofd komen leidde tot actie

“Pas toen ik stopte in mijn hoofd te leven, me te laten beïnvloeden door containerbegrippen als vrijheid, inspiratie… gedachten en  ideeën van buitenaf over hoe ik het roer moest omgooien, ging het stromen. Natuurlijk was dat niet altijd makkelijk, ik heb heus de bodem geraakt, maar op de een of andere manier was ik nooit báng dat het niet goed zo komen. Gek hé? Toen in nog Regio Manager was, was ik veel vaker bang. Bang voor het oordeel, bang dat ik niet voldeed. Nu kijk ik naar tegenslagen als een kans. Een tegenslag, geeft me de mogelijkheid mezelf, mijn bedrijf te verbeteren. Blijkbaar heb ik dan iets gemist én daar kan ik steeds opnieuw van leren. ”

“Toen ik nog in het bedrijfsleven werkte, werd mijn zelfbeeld, regelmatig door anderen bepaald. Ik merkte dat ik afhankelijk was geworden van dat aanzien, de valse zekerheid van een baan, de angst voor het verlies van inkomen, mijn supergave Mini ….. Lang heb ik gedacht dat ik niet voor mezelf kon beginnen. Aanzien, mijn positie op de maatschappelijke ladder, had zo’n belangrijke plaats in mijn leven ingenomen dat het mijn persoonlijke ontwikkeling had stil gezet. Het weerhield mij ervan te gaan doen waar ik werkelijk voor besteld ben in dit leven….ze grinnikt. Uiteindelijk had ik geen keus meer. Blijven doen wat ik deed was geen optie meer. Ik raakte steeds verder van mijzelf verwijderd. Het sloopte mijn geest én mijn lichaam. Pas achteraf kan ik zien hoe erg dat is geweest.”

Wie wint,…?

“Ik ben van mening dat niet de aanhouder, maar de opgever wint. Als je alle valse waarheden, waaraan je angstvallig vasthoudt durft los te laten gaat het weer stromen. Zo creëer je nieuwe waarheden en leer je oude waarheden op waarde schatten. Sommigen krijgen zo een nieuwe vorm. Jouw vorm! Een vorm die bij je past. Een aantal van mijn waarheden zijn nog steeds hetzelfde, maar waar ik vroeger veel geld nodig had om met vakantie te gaan zodat ik mijn diep gevoelde behoefte aan ruimte en vrijheid kon vormgeven, doe ik dat nu elke dag. Iedere dag geeft me opnieuw een gevoel van ruimte, vreugde en tróts dat ik ben op die zelf verdiende bus. Misschien issie niet zo mooi als mijn lease-auto was, maar weet je hij is helemaal van mij en dat voelt zo goed!”

Je roeping, de dingen die je zin geven, liggen vaak vlak onder je neus. Kijk eens dicht bij je, wat zie je? Wat voel je? Als je merkt dat die dingen je (aan)raken op wat voor manier dan ook, grote kans dat je er dicht bij zit. Is geld, de remmende factor? Kijk eens welke plaats geld in je leven inneemt en of dat de plek is waar het thuishoort.

 

Loskomen uit de Babylonische spraakverwarring


Dat wij langs elkaar heen praten is als zo oud als Babylonië. Het bouwen van de Toren van Babel mislukte doordat mensen elkaar niet langer konden verstaan. De verwarring die daardoor ontstond dreef de mensheid uiteen. Zij verspreidden zich over de wereld. Die Babylonische verwarring, die bestaat nog altijd. Kijk om je heen, het voltrekt zich onder onze neuzen. In gesprekjes, in organisaties maar ook de media staan er bol van. Neem de discussie rond het Sinterklaasfeest en politieke stromingen als DENK! Je kunt er flink wat kranten en zendtijd mee vullen. Met de beste bedoelingen helpen we problemen de wereld uit. Of toch niet?


Goede bedoelingen werken averechts
De beste bedoelingen herbergen veelal een gebod of verbod. Zo probeert menigeen racisme, discriminatie en wat dies meer zij de wereld uit te helpen. Het verbod op zwarte Piet creëert eerder afstand dan nabijheid. Het verlangen naar erkenning in de vorm van een leuk feestje sneuvelt in het wederzijds onbegrip. Mijn dochter van 14 krijgt er tranen van in haar ogen. Ze vindt dat de discussie op geen enkele manier bijdraagt aan het erkennen van elkaar en alleen de verschillen benadrukt. “Het Sinterklaas verhaal is volgens mij al héél oud mam? Het is toch het verhaal van Odin? De vader van de goden en een soort van opvoeder. Hij werd ondersteund door legertje krijgers en twee zwarte raven die hem informeerden over wat er zoal gaande was tussen de mensen. Verzin een nieuw beeld voor deze boodschappers. Een die ons allen verbind. Probleem opgelost, feestje gered.” Wat een verademing kan zo’n onbevangen puberbrein toch zijn.


Vastdenken
Irreële of niet uitgesproken verwachtingen zijn er vaak de oorzaak van dat wij iets als een probleem ervaren. Een andere oorzaak ligt in de manier waarop we ons vastdenken. Wij maken problemen groter, door hoe wij erover denken. Daardoor kunnen we uitglijden over de meest onbenullige dingen. Iets wat in eerste instantie helemaal geen probleem was, kan een probleem worden, omdat we er aandacht aan besteden. Aandacht is niet altijd de juiste oplossing. Vaak is het tegendeel het geval.


The analytic way of thinking is excellent…simply not good enough
Bij het signaleren van “problemen” hebben wij de neiging om te gaan analyseren. Wat gaat er fout? Waar zit het probleem en wat is de oorzaak? Het is onze natuur die de neiging tot analyseren veroorzaakt. Volgens De Bono stelt de mens zich bij het zien van nieuwe dingen twee vragen: Wat is het en wat moet ik doen? De ontwikkelingen in de wetenschap volgen hetzelfde patroon. Hoe werkt het en hoe kunnen we wat stuk is repareren? Zo hebben we veel leren begrijpen. Als we gedrag, samenwerken naar een hoger niveau willen brengen, is geen analyse maar creativiteit nodig. Waarom?


Dynamiek ≠ oorzaak en gevolg
Mensen zijn autonome wezens, onze onderlinge relaties dynamisch. Lineaire oorzaak en gevolg redenaties werken hier niet. Gewoonweg om er geen logische schema’s of stappenplannen zijn voor het beïnvloeden van gedrag en relaties. Zoals die er ook niet waren toen mij werd gevraagd een groep van internationale vrouwelijke managers wilde begeleiden bij het versterken van hun vrouwelijk leiderschap. Stuk voor stuk talenten die hun plek in een overwegend door mannen geleid bedrijf maar lastig konden vinden. Eerdere programma’s die hen het mannenspel, “whatever that may be”, moesten leren spelen en het aan vrouwen toegeschreven “krabbenmandeffect” moesten verminderen hadden niet het beoogde resultaat. Er was te weinig internationale mobiliteit en er werden te weinig topposities ingevuld door vrouwen….Wat nu?


Gedeelde verlangens overstijgen taal en cultuur
Allerlei vragen gonsden door mijn hoofd. Er moest toch iéts zijn dat de internationale doorstroom van deze dames kon bevorderen? Oeps, daar trapte ik bijna in de valkuil van degenen die mij voorgingen. Ik liet mijn vragen bij het “probleem” los. Besloot het anders aan te pakken. Onze Business Sonar bood uitkomst. De Sonar zoekt niet naar wat we niét willen (problemen) maar naar wat wél ((het (gedeeld) verlangen)). Dit fijngevoelige instrument brengt breindynamiek van individuen, teams en zelfs organisaties in beeld. Waarbij breindynamiek een natuurlijk gegeven is, dat taal en cultuurverschillen overstijgt. De dynamiek toonde haarfijn aan welke informatie in de communicatie verloren ging en welk verlangen de dames verbond en daadwerkelijk dreef. Door vervolgens aan het werk te gaan met hun verlangens en bedoelingen, voelde iedereen zich erkend en verdween de Babylonische spraakverwarring als sneeuw voor de zon. De optelsom van hun competenties ten dienste van dat verlangen ontsloot de route naar een nieuw samen. Mission accomplished.

Urban Knowmads
Astrid van Tongeren

Nieuw organiseren is herorienteren!

Of het nou producten zijn of diensten, steeds vaker krijg ik te horen “end of life”. Als je denkt dat je de enige bent die naarstig op zoek is naar vernieuwing, troost je. Vandaag plopte er een nieuwsbrief van bevriende organisatie in mijn mailbox met deze tekst “Een toenemend aantal ERP installaties is, om uiteenlopende redenen, “end-of-life”. Dat wil zeggen: Een forse upgrade is nodig om het pakket weer te laten aansluiten bij de hedendaagse wensen van de gebruikers en de processen van de organisatie. Een heroriëntatie vraagt een ander patroon dan dat wij tot op heden gewend waren”.


Niet langer voorspelbaar
Dat wat voorspelbaar leek, is niet langer voorspelbaar. Processen die lineair konden worden uitgetekend blijken niet meer te passen bij de huidige situatie. Relaties met anderen zijn niet langer gesloten, binair en eenduidig, maar open, complex en iteratief. Dit zou een reden kunnen zijn dat bepaalde franchise formules het winnen van gerenommeerde merknamen met een traditionele organisatiekenmerken. Zij zijn immers voortdurend  bezig een betere versies van zichzelf neer te zetten. Nu we steeds vaker zien dat mensen, organisaties en systemen zich vastdraaien, mogen we dan concluderen dat er veel is bereikt, maar dat het management model van het industriële tijdperk zich, net als de benzine motor, aan het einde van zijn S-curve bevindt (Hamel, 2008)?


Meten is weten?
Net als deze collega voer ik al jaren het gesprek met leidinggevenden en opdrachtgevers of “one-size-fits-all” nog wel het juiste antwoord geeft op de ontwikkelingen in de markt en samenleving. Vaak stelde ik de vraag of een mateloze focus op de verhoging van efficiency verhoging wel zo effectief is als wordt aangenomen. Is meten écht weten?


Ondernemen is bijblijven én voeling houden
Vandaag was ik voor een van onze cliënten in gesprek met een zorginstelling. Ook zij zien dat de wereld om hen heen in rap tempo verandert. De participatiesamenleving moet invulling krijgen, maar lijkt soms op een ordinaire bezuinigingsoperatie. Er wordt naarstig gezocht naar nieuwe modellen om kwalitatief goede zorg te leveren tegen een redelijke prijs. De oplossingen die worden bedacht zijn eindeloos, maar kostenbeheersing en zelfsturing lijken de boventoon te voeren. Wat mij opviel is dat onze cliënt niet op de hoogte blijkt te zijn van de veranderingen, waarmee hun cliënten worden geconfronteerd. De oplossingen die zij bieden blijken niet meer aan te sluiten bij wat op dit moment in de markt wordt gevraagd. Tijdens dit gesprek wordt mijn bezorgdheid regelmatig aangeraakt. Zal deze cliënt in staat zijn de structuren, systemen en (verdien)modellen, die zij in de vele jaren van hun bestaan hebben opgebouwd, snel en adequaat te hervormen? Wat maakt dat zij het contact met hun clientèle hebben verloren?


Menselijke maat én efficiency
Tijdens dit gesprek werd ook nog iets anders bij mij aangeraakt. Zoals jullie weten sta ik altijd open voor nieuwe informatie. Ik kan er niks aan doen, maar ik wil altijd graag weten hoe dingen in elkaar zitten, waarom organisaties en mensen doen wat zij doen. Zo ook vandaag. In de zorg staan mensen centraal. Iedereen doet zijn uiterste best om dat voor elkaar te krijgen. Hier is de doelstelling om ook mensen met een beperking, die niet zelfstandig kunnen wonen  een woonvorm te bieden die een “normaal leven” zoveel als mogelijk benadert. Dat klinkt goed en hoe graag zou ik de menselijke maat willen terugzien in andere type organisaties. Toch hoor ik  ook nog iets anders…verlies van efficiency en onnodig oplopende kosten. Zonde en niet nodig, zoemt door mijn hoofd. Tja, dat krijg je als je jarenlang in organisaties hebt gewerkt waarin efficiency en kostenbewustzijn de boventoon voert. In de auto laat ik dit gesprek nog eens de revue passeren.


Leef- en betaalbaar ondernemen
Een ding is mij wel duidelijk, veel bedrijven zijn of moeten in transitie. Aan het einde van een S-curve of levenscyclus volstaan verandering en quick-fixes niet meer. Bezinnen, heroriënteren en vernieuwen lijken meer op hun plaats. Of/of maakt plaats voor én/én. Ik denk dat menselijke maat én efficiency prima hand in hand kunnen gaan. Leefbaar én betaalbaar kán, maar vraagt om nieuwe modellen. Toekomstbestendige waarde creatie modellen, waarin het niet alleen gaat over kosten en winst, maar over de betekenis van dat wat geboden wordt. De ons zo bekende organisatievormen, het stellen van targets, KPI’s, volstaan niet meer. Waarde creatie en betekenisvol zijn voor je cliënten en omgeving vraagt namelijk ook inlevingsvermogen, oprechte interesse en respect voor zelf en de ander en het lef om ook die vragen te stellen waarvan je het antwoord nu misschien liever niet wilt horen. En laat dat nou mensenwerk zijn.

UrbanKnowmads
Astrid van Tongeren